Kultura: Czy węgiel kamienny jest dobrodziejstwem dla Śląska, czy przekleństwem?

Szczepanski GAL

fot: Jarosław Galusek

W debacie weźmie udział m.in. prof. Marek S. Szczepański

fot: Jarosław Galusek

Już jutro, w środę, 30 listopada o godzinie 18.00 w Muzeum Górnośląskim w Bytomiu odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu "Rozbieranie Śląska". Tym razem autor, red. Jerzy Ciurlok zaprosił do dyskusji wybitnych intelektualistów, profesorów znających problemy regionu: Mariana Mitręgę, politologa i Marka S. Szczepańskiego, socjologa, eseistę i felietonistę. Debata będzie próba rozstrzygnięcia dylematu, czy węgiel kamienny jest dobrodziejstwem dla Śląska, czy przekleństwem.

 

W XIX wieku na pokładach śląskiego węgla zbudowano w znacznym stopniu potęgę Prus. Dzięki śląskim kopalniom państwo polskie dwukrotnie budowało cały swój gospodarczy status. Również Czechosłowacja, a wcześniej Austro-Węgry, na skrawku górnośląskiej ziemi tworzyły swoje przemysłowe i energetyczne zaplecze. Rozwój przemysłowy oparty na wydobyciu węgla umożliwił skok cywilizacyjny lokalnych społeczności.

 

Niestety, druga strona medalu nie wygląda już tak świetnie. Do poważnych kosztów wpisać należy ekologiczną katastrofę, a przede wszystkim spychanie społeczności śląskiej do roli bezwzględnie wyzyskiwanej siły roboczej.

 

Po reformie i ograniczeniu górniczej eksploatacji w pewnych dzielnicach i środowiskach nastąpiła socjalna i kulturowa zapaść. Wcześniejszy skok cywilizacyjny zamienił się w dramatyczny upadek.

Jaki zatem jest dla Śląska bilans osiągniętych zysków i poniesionych strat wskutek prowadzonej przez ponad 2 stulecia eksploatacji węgla? Kto najwięcej zyskał i zyskuje dzięki śląskiemu węglowi, a kto przezeń tracił i traci obecnie? Być może odpowiedź na te pytania poznamy w środę.

MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ

Oszczędny jak Fin. Ale Polak też ma co nieco w "skarpecie"

Ponad 117 mld zł, czyli 3 proc. oszczędności Polaków na koniec 2025 r. trzymanych było w akcjach spółek giełdowych. To wynik plasujący nas na 19. miejscu w Unii Europejskiej, tym samym co Włochy. Najwięcej swoich oszczędności w akcje inwestują Finowie, ponad 13 proc.

1692347548 2praca

Liczba pracujących w Polsce obcokrajowców wzrosła o ponad 77 tys.

W ostatnim dniu grudnia 2025 r. pracę w Polsce wykonywało ponad 1,141 mln cudzoziemców, a więc o 7,2 proc. więcej niż w ostatnim dniu grudnia 2024 r. - podał we wtorek GUS. W porównaniu do poprzedniego miesiąca ich liczba zwiększyła się o 0,3 proc.

Zwyczajne Walne Zgromadzenie Orlenu zdecydowało o wypłacie 8 zł dywidendy

Obradujące we wtorek w Płocku Zwyczajne Walne Zgromadzenie (ZWZ) Orlenu wyraziło zgodę, aby dywidenda do wypłaty w tym roku wyniosła 8 zł na akcję, co rekomendował zarząd. Taka wysokość dywidendy jest najwyższa w historii tej spółki.

Rewolucja w CKZiU w Jaworznie. Szkoła przeszkoli z AI i robotyki

Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego w Jaworznie będzie miało nową siedzibę.  W ramach inwestycji o wartości około 22 mln zł powstanie m.in. dziewiętnaście specjalistycznych pracowni nauki zawodu. W poniedziałek, 8 czerwca 2026 r., o szczegółach przedsięwzięcia informowali marszałek województwa śląskiego Wojciech Saługa oraz prezydent Jaworzna Paweł Silbert.